نگاه ملی به بودجه در گروی شخصیت ملی مجلس


عبدالکریم حسین زاده- نایب رییس فراکسیون امید مجلس

هیچ شخصی نمی‌تواند منکر این موضوع باشد که در کشورمان نیازمند نگاه ملی به بودجه هستیم. اما قبل از اینکه انتظار داشته باشیم بودجه، ملی شود باید نگاه به مجلس در سراسر کشور و در ساختار مدیریت کشور، نگاه ملی باشد. در آن شرایط است که می توانیم انتظار داشته باشیم مجلس هم در راستای این بازخورد، بودجه را به صورت ملی تهیه و تدوین کند و نگاه ملی به بودجه داشته باشد.

اما مشکلی وجود دارد که نگاه ملی به بودجه را با مسائلی مواجه می کند. بودجه های سنواتی قاچ هایی از کتاب برترمه های پنج ساله توسعه هستند، بنابراین باید بودجه های یک ساله در راستای عملی شدن کتاب برترمه های توسعه پنج ساله باشند. در واقع برای اینکه برخی مشکلات مربوط به بودجه نویسی حل شود، باید ساختار بودجه یک ساله با ساختار کتاب برترمه‌های توسعه ارتباط داشته باشد، زیرا اگر غیر از این باشد، بودجه یک ساله دچار انحراف می شود و اهداف کلانی که در کتاب برترمه های پنج ساله وجود دارد و باید به صورت ملی محقق شود، تحقق پیدا نمی کند.

در واقع باید بودجه در هر سال یک گام از کتاب برترمه توسعه ای کشور را محقق کند؛ این چیزی است که متاسفانه کمتر به آن پرداخته می شود و بنابراین موجب می شود که بودجه دچار نگاه های بخشی و نگاه های غیر ملی شود. به این ترتیب هم درصد تحقق پذیری بودجه پایین می آید و هم کمکی نمی کند که اسناد بالادستی که باید سند جامع باشند، به درصد تحقق پذیری لازم برسند.

به نظر می رسد مشکل اساسی در نبود این نگاه سلسله مراتبی به کتاب برترمه های کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت است. در نتیجه وقتی بودجه های یک ساله در راستای کتاب برترمه های پنج ساله توسعه نیست، سند چشم انداز بیست ساله هم نمی تواند محقق شود. در نتیجه آمایش سرزمین هم نمی تواند مفهوم، کاراکتر و شخصیت واقعی خود را پیدا کند. بنابراین مناطقی از کشور، توسعه یافته هستند و مناطق زیادی هم توسعه نیافته هستند و در واقع یک توسعه ناموزون و نامتوازن در کشور شکل گرفته است.  

نکته دیگر این است که برای تحقق نگاه ملی به بودجه باید شخصیت مجلس هم ملی شود. در همین راستا به نظر می رسد که استانی شدن انتخابات مجلس می تواند بسیار کمک کننده باشد. اگر انتخابات مجلس به صورت استانی برگزار شود، مشکلات و موضوعات عدیده‌ای که در قالب بودجه بروز و نمود پیدا می کند، تا حدود بسیار زیادی حل می شود.