رضا جولایی: به آینده رمان امیدوارم/ منیر‌الدین بیروتی:درد ما باید ادبیات باشد


برای دریافت جدیدترین خبرها در زمینه کتاب و ناشران تلگرام کتاب برتر را دنبال کنید.
برترین سایت کتاب درایران

رضا جولایی: به آینده رمان امیدوارم/ منیر‌الدین بیروتی:درد ما باید ادبیات باشد

 

به محقق خبرگزاری کتاب ایران (کتاب برتر) اختتامیه هفتمین دوره جایزه ادبی هفت اقلیم عصر امروز در سالن کنفرانس این موسسه برگزار شد.

اجرای این برنامه به عهده رضا فکری،‌داستان‌نویس و منتقد ادبی بود.
در ابتدای این مراسم مجری برنامه قسمتی از کتاب «تمام زمستان مرا گرم کن» را به یاد علی خدایی که به علت کسالت نتوانسته بود در اختتامیه حاضر شود،‌ خواند.

سپس بهار رضایی مدیر اجرایی جایزه هفت اقلیم از همکاری ناشران برای ارسال کتاب‌ها تشکر کرد و تعداد آثار شرکت‌کننده در بخش رمان را 80 و در بخش مجموعه داستان،‌170 عنوان اعلام کرد.


رضا فکری

در ادامه رضا فکری از کورش اسدی یاد کرد و گفت: چندی قبل نشستی برای نقد کتاب «پوکه‌باز» برگزار کردیم که متاسفانه تعداد کسانی که شرکت کردند از انگشتان دست فراتر نرفت.

سپس کلیپی از داستان‌خوانی کورش اسدی پخش شد و مجری مراسم از رنج و دردی که در نوشته‌های کورش هویدا بود سخن گفت. در ادامه رضا فکری از منیر‌الدین بیروتی برای سخنرانی درباره کورش اسدی دعوت کرد.

منیرالدین بیروتی که جزو هیئت داوران بخش رمان نیز بود،‌ اظهار کرد: کورش یک شخصیت حقیقی داشت و یک شخصیت حقوقی. من می‌خواهم درباره شخصیت حقوقی او به عنوان یک نویسنده صحبت کنم. درباره شخصیت حقیقی افراد نمی‌توان حرف زد. من در سال 1375 با کورش آشنا شدم. اولین باری بود که برای گلشیری داستان برده بودم و گلشیری به من گفت که اول کورش  باید داستان را بخواند. اولین بار در حیاط پشتی موسسه کارنامه بود که او را دیدم و آشنایی‌ام با کورش از آنجا شروع شد. او بود که مرا به گلشیری معرفی کرد.


منیرالدین بیروتی

وی افزود: بیشتر دوست دارم درباره نویسنده بودن‌ او حرف بزنم و بگویم که ما چرا نسبت به همه چیز ضدضربه شده‌ایم.

بیروتی: ما نباید شخصیت حقوقی و حقیقی افراد را به هم ربط بدهیم و بنا به ملاحظات شخصی کسی را بایکوت کنیم.

مرگ کورش فاجعه بدی بود و همه ما نسبت به آن بی‌حس شده‌ایم. دست کم سی‌ سال طول می‌کشد تا هر فردی بتواند نویسنده شود و خیلی دردناک است که کسی در این مرحله از دنیا برود. رفتار کورش یک واکنش بود و واکنش هم از یک کنش می‌آید. من هنوز کورش را رفته نمی‌بینم و برای من هنوز هست. نوع رفتن کورش را یک فاجعه می‌بینم و هیچکس نمی‌تواند تضمین بدهد که این نوع رفتن،‌ آخرین باری است که رخ می‌دهد. اگر ما درد ادبیات داشتیم شاید کورش اینطور نمی رفت. درد ما باید ادبیات باشد. ما نباید شخصیت حقوقی و حقیقی افراد را به هم ربط بدهیم و بنا بر ملاحظات شخصی کسی را بایکوت کنیم. تقسیم‌بندی ادبی وجود ندارد و تمام تقسیم بندی ها شخصی است.

در ادامه کلیپی از شش دوره پیشین جایزه هفت اقلیم پخش شد و رضا فکری از حذف شدن بخش تقدیر از نویسندگان پیش‌کسوت که در چند دوره از این جایزه برگزار شده بود،‌انتقاد کرد. سپس مجری برنامه پاره‌ای از رمان «تپه خرگوش» را خواند و در ادامه از دبیر جایزه برای سخنرانی دعوت کرد.

آیت دولتشاه،‌ دبیر جایزه ادبی هفت اقلیم درباره هدف و انگیزه اصلی خود از برپایی این جایزه  گفت:  اعتقاد دارم نمی‌شود از کسی که سی سال در فضای ادبیات زحمت کشیده،‌ انتظار داشت که انرژی خود را برای منِ تازه‌کار بگذارد. ما دهه شصتی‌ها هیچ حرکتی که مختص دهه خودمان باشد نداریم و هیچ وقت نتوانسته ایم جریان منسجمی به راه بیاندازیم. جایزه گلشیری مربوط به دهه چهل و پنجاهی‌هاست و هیچ حرکتی که مربوط به دهه شصت باشد نداشته ایم. من جایزه هفت اقلیم را یک جریان نسلی می‌بینم که مربوط به دهه شصت است و این افتخار مربوط به نسلی است که من به آن وابسته هستم.


آیت دولتشاه

نویسنده رمان «ترکش لغزنده» در ادامه از افزوده شدن بخش بهترین ترجمه  به جایزه هفت اقلیم خبر داد و دلیل حذف شدن بخش بزرگداشت را مشکلات، حواشی و سختی‌های بسیار زیاد آن عنوان کرد.
سپس آراء مربوط به بخش نظرسنجی را در بخش رمان اعلام کرد که طی آن رمان «تپه خرگوش» نوشته علی اکبر حیدری از بین 1880 رای ثبت شده با 778 رای توانسته بود در مقام اول بایستد. همچنین بر اساس اعلام دبیر جایزه هفت اقلیم، مجموعه داستان «سایه تاریک کاج‌ها» توانست

دولتشاه: من جایزه هفت اقلیم را یک جریان نسلی می‌بینم که مربوط به دهه شصت است و این افتخار مربوط به نسلی است که من به آن وابسته هستم.

با 315 رای در مقام بهترین مجموعه داستان قرار بگیرد.

دولتشاه هدف از برگزاری بخش نگاه مخاطبان را ایجاد شور و هیجان در این جایزه و همچنین تکرار اسم کتاب در ذهن مخاطب عنوان کرد.

در ادامه رضا فکری پاره‌ای از رمان «سوءقصد به ذات همایونی» نوشته رضا جولایی و همچنین برشی از رمان «چهل سالگی» نوشته ناهید طباطبایی را برای حضار خواند. سپس از رضا جولایی دبیر بخش رمان برای سخنرانی دعوت کرد.


رضا جولایی

رضا جولایی درباره کیفیت آثاری که داوری آن ها را برعهده داشت،‌ توضیح داد: رمان‌ها از نظر کیفی خیلی به هم نزدیک بودند و اگر سیر رمان‌نویسی به همین شکل پیش برود بسیار امیدوار کننده است. در دوره‌ای تنها شاهد رمان‌ها و داستان‌های آپارتمانی و یکنواخت بودیم اما جوانان امروز به روز تر شده اند و از مسائل نوتری می‌نویسند.  چون نامزدهای نهایی رمان از لحاظ ارزشی در یک سطح بودند با روش امتیازدهی توانستیم برگزیده نهایی را مشخص کنیم. به نظرم رمان نوشتن کار بسیار مشکلی است و برای نوشتن یک رمان باید از دنیا قطع بشوی تا بتوانی بنویسی. با وجود همه این مشکلات با رمان‌هایی که در این دوره خواندم، به آینده رمان امیدوارم.

سپس ناهید طباطبایی دبیر بخش مجموعه‌داستان بیانیه هیئت داوران این بخش را برای حضار خواند و گفت: ما پس از بررسی حدود 80  مجموعه داستان چاپ شده در سال 97 هفت کتاب را در دی ماه نامزد جایزه اعلام کردیم. این آثار به دلیل؛ پرداخت‌های خاص، نشانه‌های داستانی‌تر که هر کدام از مجموعه‌ها را از طرفی از هم جدا و از طرف دیگر هر کدام را به یادماندنی‌تر می‌کند،‌ از دیگر مجموعه‌های چاپ شده برتر بودند.


ناهید طباطبایی

وی افزود: پرداختی انسانی‌تر از جنگ، پرداختی گفت و گوگرایانه بین ذهن ایرانی و تمدن هندی، واهمه‌های بی‌نام و نشان آدم‌های خارج از مرکز و هولناکی چیزهای غیرقابل تعریف در روابط انسانی توام با خیالپردازی و صدای زنانه در داستان‌گویی بی آنکه در دام فمنیسم بیفتد و ایجاد زبانی بسیار ساده برای روایت‌هایی که در ظاهر ساده‌ای دارند منجر به انتخاب این مجموعه‌ها گشت.  در انتها هیئت داوران به دلیل پرداخت فضاهایی کمتر آشنا و روابط انسانی کمتر پرداخت شده در داستان کوتاه ایرانی، بازنمودن مفهومی عجیب از مرگ که آن‌قدر به زندگی شبیه است و مهمتر از همه ترکیب مفاهیم پیچیده هندویی

جولایی: رمان نوشتن کار بسیار مشکلی است و برای نوشتن یک رمان باید از دنیا قطع بشوی تا بتوانی بنویسی.

با شکل موفقی از داستان‌گویی در اکثر داستان‌های این مجموعه که همه خبر از تولد اثری قابل اعتنا و تامل می‌دهد،‌ این مجموعه داستان را برای برگزیده شدن شایسته دانست.

در ادامه رضا فکری پاره‌ای از داستان«دنیای آب» نوشته پیمان اسماعیلی را خواند و جوایز بخش نگاه مخاطبان توسط محمد حسینی، محمدحسن شهسواری و آذردخت بهرامی به منتخبین این بخش اهدا شد. بر اساس نتایجی که پیشتر اعلام شد،‌ علی‌اکبر حیدری برای رمان «تپه خرگوش» و غلامرضا رضایی برای مجموعه داستان «سایه تاریک کاج‌ها» برگزیده شدند.


رضا فکری، آیت دولتشاه، علی‌اکبر حیدری، محمد حسینی و محمدحسن شهسواری

در انتهای برنامه هیئت داوران در بخش مجموعه‌داستان متشکل از ناهید طباطبایی به عنوان دبیر این بخش به همراه هادی نودهی  از بین نامزدهای اعلام شده پیام یزدانجو برای کتاب« باران بمبئی»  را به عنوان اثر برگزیده معرفی کردند.

سپس کلیپی از پیام یزدانجو پخش شد و طی آن یزدانجو بخش نقدی جایزه خود را به کودکان کار اهدا کرد و اظهار امیدواری نمود که این پول صرف خرید کتاب برای آنان شود.

همچنین هیئت داوران بخش رمان متشکل از رضا جولایی به عنوان دبیر این بخش به همراه منیر‌الدین بیروتی  از بین نامزدهای اعلام شده رمان «ناتمامی» نوشته زهرا عبدی را به عنوان برگزیده این بخش و همچنین رمان «تپه خرگوش» نوشته علی‌اکبر حیدری را به عنوان اثر شایسته تقدیر اعلام کردند.

جایزه برگزیدگان شامل لوح تقدیر به همراه ده میلیون ریال و جایزه اثر شایسته تقدیر شامل لوح تقدیر به همراه سه میلیون ریال بود. در انتهای مراسم به دلیل سکونت زهرا عبدی در خارج از کشور نماینده وی پیام او را به نیابت از وی برای حضار قرائت کرد و کلیپی از زهرا عبدی در حال خوانش رمان «ناتمامی» برای حاضران پخش شد.

مراسم هفتمین دوره اختتامیه جایزه ادبی هفت اقلیم عصر جمعه 18 اسفند 1396 در موسسه هفت اقلیم بر پا شد و نویسندگانی چون؛ محمد حسینی، محمدحسن شهسواری،‌ ابراهیم دم‌شناس، سارا سالار،‌ آذردخت بهرامی، افسانه احمدی، پوریا فلاح، فرهاد حسن‌زاده،‌ خسرو عباسی، تکتم توسلی و … در این مراسم شرکت داشتند.

 عکس ها از امین شیرپور